Döviz kuru düşük kaldı, ayakkabı arzı Uzak Doğu’ya kaydı
![](https://cayirliajans.com.tr/wp-content/uploads/2023/04/doviz-kuru-dusuk-kaldi-ayakkabi-arzi-uzak-doguya-kaydi-nRJ3waPI.webp)
Nurdoğan ARSLAN ERGÜN
Türk ayakkabı sektörü, yıllık 550 milyon çift üretim kapasitesiyle dünyanın en büyük 6. üreticisi olma konumunu kaybetmek üzere. 2022’de yüzde 20 artışla 1,2 milyar dolar ihracat gerçekleştiren ayakkabı grubu, baskılanan kur ve artan maliyetlerin gölgesinde 2023 yılına kayıplarla başladı. İhracat pazarlarını Portekiz’in yanı sıra Çin, Vietnam, Hindistan, Kamboçya ve Çin gibi Uzak Doğu ülkelerine kaptırmak üzere olan Türk ayakkabıcılar, iç pazarda aynı ülkelerden ithal edilen ürünlerin sayısının artması nedeniyle direniyor. düşük döviz kuru.
Çin’den ithalat yüzde 66 arttı
Özellikle Çin’den ithal edilen işler yüzde 66’yı geçti. 2022’nin son iki ayından bu yana yüzde 57’ye ulaşan ithal işlerden tedirgin olan sanayici, bir yandan depremde zarar gören 450’den fazla meslektaşının yaralarını sarmaya çalışırken, diğer yandan Öte yandan ‘zor’ kurallar altında kazandığı ihracat pazarlarını da kaybetmemeye çalışıyor.
Özellikle perakende zincirlerinin siparişlerini büyük ölçüde dışarıya kaydırdığını söyleyen Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Yönetim Kurulu Başkanı Berke İçten, iç pazarda ithalatta ciddi artışlara dikkat çekti.
“İç piyasada arzın ne yazık ki arttığını ve yurt dışına kaymaya başladığını görüyoruz” diyen İçten, düşük kurun şubeyi hem ihracatta hem de ithalatta zorladığını sözlerine ekledi. Reyon ihracatı 2023 yılı Ocak-Mart döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre değer bazında yüzde 19,9 artarak 392,3 milyon dolara yükselse de bunun nedeni birim fiyatının yüksek olması gösteriliyor.
Ayakkabı şubesinin periyodik olarak çalıştığını ve yeni dönemin 7’nci ayda başlayacağını kaydeden Berke İçten, “Haziran’dan Eylül’e kadar vitrine çıkacağız. Bir toparlanma olsa da bunu ancak yıl sonu ve gelecek yılın başında göreceğiz.
Yani düşüşler 8-9 aya kadar devam edecek” dedi. Reyonda yüzde 32’ye varan fiyat artışı yaşandığına işaret eden İçten, adet bazında yüzde 20 olan kaybın yeni dönemde yüzde 30’ları bulabileceğini tahmin etti. İçten, “Birim fiyatlar arttığı için bu ihracata değer kaybı olarak yansımayabilir ama adetlerdeki düşüş üretimde de düşüşe neden olacaktır.” Üretimin azalması, doğrudan istihdamın daralması anlamına gelir.
Ağırlıklı olarak KOBİ’lerden oluşan departmanda 300 binin üzerinde çalışan bulunuyor. Ayakkabı reyonunun 2014 yılında 304 milyon dolar cari açık verdiğini, 2021’de ise 500 milyon dolar fazla veren şube konumuna geldiğini hatırlatan İçten, “Ancak son iki ayda ithalatın artmasıyla birlikte 2022 yılı ve 2023 yılının ilk üç ayında yine açık veren bir konuma geldik. Üreticiler olarak toplanıp bir şeyler yapmaya çalışıyoruz ama rekabetçi olmayan kurla mücadele etmek zor” dedi.
‘Seçim sonrası dövizde nasıl bir gelişme olmasını bekliyorsunuz?’ Berke İçten soruna şu yanıtı verdi: “Öncelikle kur artışının enflasyonla paralel gitmesi gerekiyor. 24-25’e ulaşırsa en azından yılın ikinci yarısı biraz daha nefes alabileceğimiz bir dönem olur.” Siparişlerin başka ülkelere kayması nedeniyle kaybedilen pazarların geri kazanılmasının en az 1,5-2 yıl sürdüğünü belirten İçten, “Gerekirse karsız da çalışalım ama mevcut pazarlarımızı da koruyalım” dedi.
Kampanyalar kaydedilmedi
TASD İcra Kurulu Başkanı Berke İçten, ayakkabı üreticisinin elinden gelenin en iyisini yaptığını söyledi. İçten, “Kışlık ürünlerde ciddi sipariş kaybı yaşadık. Gerekirse kârsız çalışalım’ diyerek fiyat kampanyaları düzenledik. Bu kampanya bazı tepkiler aldı ama bizi kurtarmaya yetmedi” dedi.
Türkiye yan sanayide merkez olacak
Ayakkabı sektörünün nadide buluşma noktası sayılan “68. Uluslararası Ayakkabı Yan Sanayi Fuarı AYSAF” 3 Mayıs’ta kapılarını açıyor. Fuara yüzde 25’i yabancı olmak üzere 15 binin üzerinde kesim profesyonelinin katılması bekleniyor. Ayakkabı Yan Sanayicileri Derneği (AYSAD) ve Artkim Fuarcılık işbirliğiyle düzenlenen fuarda ayakkabı yan sanayi ekipmanları, deri, suni deri, dokuma, taban, ökçe, aksesuar, makine imalatçıları olmak üzere 36 iş kolu bir araya gelecek. , kimyasallar ve kalıplar.
AYSAD İcra Kurulu Başkanı Sait Salıcı, “Hem ayakkabı hem de ayakkabı yan sanayi olarak daha alınacak çok yolumuz var ve Türkiye’de ayakkabı sektöründe faaliyet gösteren 15 bin işletme var; Bunların yaklaşık 6 bini ayakkabı yan sanayicisidir. Fuarların ve birebir görüşmelerin sektöre ivme kazandıracağına inanıyoruz. Ayakkabı yan sanayinde Türkiye’yi ‘merkez’ haline getirmeyi hedefliyoruz” dedi.